12 października obchodzone jest największe Święto Narodowe Hiszpanii – Fiesta Nacional de España. To dzień wolny od pracy, którego data nawiązuje do wydarzeń z 1492 roku i wyprawy Krzysztofa Kolumba w poszukiwaniu morskiej drogi do Indii. Huczne obchody łączą państwowy ceremoniał z refleksją nad historią kraju, ponadto 12 października ma także ważny wymiar religijny ze względu na święto Virgen del Pilar.
O czym przeczytasz w tej notce?
„Dzień Kolumba” jest popularnym określeniem używanym w części krajów i w tekstach opisujących rocznicę wyprawy z 1492 roku, ale w Hiszpanii obowiązująca nazwa państwowego święta to – Fiesta Nacional de España. Została ona ustanowiona ustawą z 7 października 1987 roku, która jednoznacznie wskazuje 12 października jako dzień Święta Narodowego Hiszpanii.
W obiegu nadal można spotkać określenie Día de la Hispanidad, ponieważ przez wiele lat funkcjonowało ono w oficjalnych regulacjach i do dziś jest używane w języku potocznym oraz w części materiałów instytucjonalnych. Współcześnie warto jednak rozróżniać nazwę historyczną i zwyczajową od nazwy ustawowej.
12 października 1492 roku załoga wyprawy dowodzonej przez Krzysztofa Kolumba, płynącej pod patronatem monarchów katolickich – Izabeli Kastylijskiej i Ferdynanda Aragońskiego – dostrzegła ląd na Karaibach. W źródłach wyspa, na której wylądowali Europejczycy, występuje pod nazwą Guanahaní, a Kolumb nadał jej nazwę San Salvador. Dokładna identyfikacja wyspy pozostaje przedmiotem dyskusji badaczy, choć wiadomo, że znajdowała się na obszarze dzisiejszych Bahamów.
Wydarzenie to stało się punktem zwrotnym w historii kontaktów Europy z Amerykami. Zapoczątkowało kolejne wyprawy, ekspansję europejskich monarchii, podboje i kolonizację, a także długotrwałą wymianę ludzi, języków, towarów, roślin i idei między kontynentami. Jednocześnie ziemie, do których dotarła wyprawa, były już zamieszkane przez rdzenne społeczności, dlatego określenie „odkrycie Ameryki” jest dziś często ujmowane w cudzysłów lub zastępowane bardziej neutralnymi sformułowaniami, takimi jak „przybycie Europejczyków do Ameryk” czy „początek trwałych kontaktów między Europą a Amerykami”.
Dzisiejsze święto nie od początku miało obecną nazwę. Pierwsze obchody 12 października jako Fiesta de la Raza Española zorganizowała w 1914 roku Unión Ibero-Americana. W 1918 roku data uzyskała w Hiszpanii rangę święta narodowego.
W kolejnych dekadach zmieniało się zarówno oficjalne nazewnictwo, jak i sposób interpretowania rocznicy. W 1958 roku 12 października ustanowiono świętem narodowym pod nazwą Día de la Hispanidad. W 1981 roku przepisy określały ten dzień jako Fiesta Nacional de España y Día de la Hispanidad i potwierdzały jego status ogólnokrajowego święta pracowniczego.
Obecny stan prawny wynika z Ley 18/1987. Ustawa pozostawiła datę 12 października, ale przyjęła krótszą nazwę Fiesta Nacional de España. W uzasadnieniu wskazano, że data symbolizuje moment rozpoczęcia przez Hiszpanię okresu obecności językowej i kulturowej poza granicami Europy.
Najważniejsze uroczystości państwowe odbywają się w Madrycie i są organizowane z udziałem najwyższych władz państwowych, pod przewodnictwem króla Hiszpanii. Program obejmuje m.in. oddanie honorów, uroczyste podniesienie flagi, hołd dla poległych oraz defiladę powietrzną i lądową z udziałem hiszpańskich sił zbrojnych i innych formacji mundurowych.
Szczegółowy program i trasa defilady są ustalane dla konkretnej edycji i mogą się zmieniać. Dlatego przed wyjazdem do Madrytu najlepiej sprawdzić aktualne informacje publikowane przez hiszpańskie Ministerstwo Obrony.
Tego samego dnia przypada święto Nuestra Señora del Pilar, czyli Matki Bożej z Pilar. Najbardziej widowiskowe uroczystości odbywają się w Saragossie, gdzie 12 października jest kulminacyjnym dniem Fiestas del Pilar. Jednym z najważniejszych wydarzeń jest Ofrenda de Flores – wielogodzinna procesja kwiatowa odbywająca się na Plaza del Pilar z udziałem tysięcy uczestników.
Virgen del Pilar nie jest jednak formalnie „patronką Hiszpanii”, jak bywa podawane w popularnych opracowaniach. Jest patronką Saragossy, w lokalnej tradycji jest określana także jako patronka Hispanidad, a od 1913 roku pozostaje patronką Guardia Civil. Zbieżność obu świąt sprawia, że 12 października ma w Hiszpanii jednocześnie wymiar państwowy i religijny.
Znaczenie wyprawy Kolumba jest oceniane inaczej niż jeszcze kilkadziesiąt lat temu. Dla historii Europy był to początek trwałego połączenia dwóch części świata, które wcześniej rozwijały się niezależnie. Dla rdzennych społeczności obu Ameryk kolejne dekady i stulecia oznaczały natomiast podbój, utratę politycznej niezależności, przymusową pracę, epidemie i głębokie przemiany społeczne oraz kulturowe.
Szczególne znaczenie 12 października miało w 1992 roku, gdy przypadała 500. rocznica pierwszej wyprawy Kolumba. W Andaluzji najważniejszym przedsięwzięciem związanym z jubileuszem była Wystawa Światowa EXPO’92 w Sewilli.
Wystawa trwała od 20 kwietnia do 12 października 1992 roku, a jej oficjalnym motywem przewodnim był „The Age of Discovery” – „Wiek odkryć”. Według Bureau International des Expositions wydarzenie odnotowało 41,8 mln wizyt. EXPO’92 było nie tylko historycznym odniesieniem do 1492 roku, lecz również projektem modernizacyjnym i wizerunkowym, który pozostawił trwały ślad w Sewilli, szczególnie na wyspie La Cartuja.
Na Costa del Sol 12 października ma przede wszystkim znaczenie jako ogólnokrajowy dzień świąteczny, wolny od pracy.
Andaluzyjska organizacja turystyczna zwraca uwagę, że w dni świąteczne część muzeów, zabytków, centrów handlowych i punktów informacji turystycznej pozostaje dostępna, ale warunki i godziny mogą się różnić. Dlatego osoby spędzające 12 października w Maladze, Marbelli, Esteponie, Mijas czy innych miejscowościach Costa del Sol powinny weryfikować informacje bezpośrednio na stronach danego obiektu.
To jeden z najważniejszych dni w hiszpańskim kalendarzu. 6 grudnia kraj zatrzymuje się, aby uczcić moment, w którym narodziła się współczesna demokracja. Dzień Konstytucji…
Dzień Kolumba (hiszp. Día de la Hispanidad, ale też Día del Pilar) to święto obchodzone 12 października. Upamiętnia odkrycie Ameryki przez Krzysztofa Kolumba w…
Najbardziej uroczyste obchody Fiesta Nacional de España odbywają się w Madrycie. Ich centralnym punktem jest defilada z udziałem hiszpańskich sił zbrojnych, której przewodniczy król Hiszpanii. W programie znajdują się m.in. uroczyste podniesienie flagi, hołd dla poległych oraz pokazy i przemarsz jednostek wojskowych. Szczegółowa trasa i program wydarzeń mogą zmieniać się z roku na rok.
12 października warto również odwiedzić madryckie muzea i instytucje kultury. Część z nich organizuje tego dnia specjalne wydarzenia lub umożliwia bezpłatne zwiedzanie w określonych godzinach. Nie jest to jednak zasada dotycząca wszystkich placówek, dlatego przed wizytą najlepiej sprawdzić aktualny program konkretnego muzeum.
Nie. W Hiszpanii oficjalna nazwa święta to Fiesta Nacional de España, czyli Święto Narodowe Hiszpanii. Określenie „Dzień Kolumba” jest używane potocznie lub opisowo ze względu na wydarzenia z 12 października 1492 roku, ale nie jest współczesną nazwą ustawową hiszpańskiego święta narodowego.
Można również spotkać nazwę Día de la Hispanidad, która ma historyczne korzenie i nadal funkcjonuje w języku potocznym. Oficjalna nazwa Fiesta Nacional de España obowiązuje od 1987 roku.
