Paloma Alta: od obrony Cieśniny Gibraltarskiej do wyjątkowej atrakcji turystycznej

Celem inicjatywy jest przekształcenie jednej z najcenniejszych pamiątek hiszpańskiej obrony wybrzeża – ostatniej czynnej baterii artyleryjskiej na świecie – w nowoczesne centrum kulturalne i muzeum. Tym samym armaty, które nigdy nie oddały strzału w walce, staną się jeszcze cenniejszymi artefaktami historii.

Na straży Cieśniny Gibraltarskiej – strategiczne położenie Paloma Alta

Kompleks Paloma Alta położony jest na wybrzeżu Cieśniny Gibraltarskiej, około 13 km na zachód od Tarify. To miejsce o wyjątkowym znaczeniu strategicznym i historycznym, dokumentujące rozwój technologii militarnej XX wieku oraz rolę Hiszpanii w kontroli jednego z najważniejszych szlaków morskich globu.

Bateria leży na południowych stokach Sierra San Bartolomé, na wysokości 190 m n.p.m. Z Paloma Alta roztacza się panoramiczny widok na Cieśninę Gibraltarską – rzymskie Fretum Gaditanum – łączącą Morze Śródziemne z Atlantykiem. Lokalizacja nie jest przypadkowa: stąd kontrolowano ruch jednostek na jednym z najbardziej newralgicznych akwenów świata.

Region od tysięcy lat stanowi kluczowy węzeł komunikacyjny. W bezpośrednim sąsiedztwie znajdują się ruiny rzymskiego miasta Baelo Claudia – ośrodka, który zasłynął eksportem garum (fermentowanego sosu rybnego) do całego Imperium. Razem z Tingis (Tanger), Carteią (Algeciras), Septem Frates (Ceuta) i Tamudą (Tetuán) tworzyło to tzw. „Krąg Cieśniny” – sieć miast kontrolujących handel i żeglugę.

Nowe życie dawnych armat – Muzeum Artylerii Nadbrzeżnej i centrum kultury

Inicjatywa rewitalizacji dawnej baterii Paloma Alta prowadzona jest przez Stowarzyszenie „Conde de Gazola”. Celem jest nie tylko zachowanie unikalnego dziedzictwa militarnego, ale także stworzenie nowoczesnego ośrodka kultury, edukacji i badań. W ramach projektu przewidziano między innymi:

• rewitalizację i konserwację stanowisk,
• powołanie Muzeum Artylerii Nadbrzeżnej,
• utworzenie centrum na potrzeby konferencji, wystaw i programów rezydencyjnych,
• powstanie Centrum Badań Historii i Przyrody, współpracującego z ornitologami i ekologami.

Integralnym elementem planu jest rozbudowa zaplecza edukacyjnego i turystycznego.

Ostatni bastion tradycji, czyli hołd dla artylerzystów i historii techniki

Paloma Alta to unikalne dziedzictwo technologii – łączące mechanikę precyzyjną, elektrotechnikę i wczesną elektronikę. Ma upamiętniać służbę tysięcy młodych artylerzystów, którzy przez dziesięciolecia strzegli „wrót” między Oceanem Atlantyckim i Morzem Śródziemnym i kontynentami. Hiszpania – państwo o ok. 8 000 km linii brzegowej oraz dwóch strategicznych archipelagach – wyjątkowo długo utrzymywała stałą artylerię nadbrzeżną.

Paloma Alta ma stanowić żywe laboratorium historii techniki, gdzie będzie można prześledzić ciągłość rozwoju techniki wojskowej – od potężnych, mechanicznych armat lat 20. XX wieku, przez elektromechaniczne kalkulatory ognia, aż po w pełni elektroniczne systemy kierowania z końca poprzedniego wieku.