Czy posiadając nieruchomość w Hiszpanii warto sporządzić testament u hiszpańskiego notariusza?

Zakup nieruchomości w Hiszpanii przez zagranicznych właścicieli staje się coraz bardziej popularny. Wraz z rosnącą liczbą inwestorów pojawia się jednak ważne pytanie: czy posiadając nieruchomość w Hiszpanii konieczne jest sporządzenie testamentu u hiszpańskiego notariusza? Przeczytajcie materiał, przygotowany we współpracy z mec. Maríą Ruiz López z kancelarii AdwokatwHiszpanii.pl.

Warto wiedzieć, że w Unii Europejskiej funkcjonuje mechanizm, który w wielu sytuacjach pozwala rozwiązać kwestie dziedziczenia nieruchomości w innym państwie członkowskim.

Europejskie Poświadczenie Spadkowe – czym jest?

Jednym z najważniejszych instrumentów, wprowadzonych w prawie europejskim, jest Europejskie Poświadczenie Spadkowe (European Certificate of Succession). To oficjalny dokument, ustanowiony przez Unię Europejską w celu ułatwienia prowadzenia spraw spadkowych, obejmujących więcej niż jedno państwo członkowskie.

Dokument został wprowadzony na podstawie Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012 w sprawie dziedziczenia i obowiązuje w większości krajów Unii Europejskiej, w tym m.in. w:

• Polsce,
• Hiszpanii,
• Niemczech,
• Francji,
• Włoszech.

Europejskie Poświadczenie Spadkowe umożliwia urzędowe potwierdzenie, kto jest spadkobiercą oraz jakie prawa przysługują poszczególnym osobom do majątku zmarłego. Dokument ten znacząco upraszcza procedury administracyjne, szczególnie gdy w skład spadku wchodzi nieruchomość położona w innym państwie UE.

Jak działa Europejskie Poświadczenie Spadkowe?

Najważniejszą zaletą tego dokumentu jest fakt, że jest on bezpośrednio uznawany w innych państwach członkowskich UE. Oznacza to, że spadkobiercy nie muszą przechodzić przez dodatkowe postępowania uznawania orzeczeń, które jeszcze kilka lat temu były konieczne i często trwały wiele miesięcy.

Europejskie Poświadczenie Spadkowe może być wydane przez:

• notariusza,
• sąd prowadzący postępowanie spadkowe.

Dziedziczenie nieruchomości w Hiszpanii (przykład)

Wyobraźmy sobie następującą sytuację: obywatel Polski posiada nieruchomość w Hiszpanii i umiera. W skład jego majątku wchodzi mieszkanie lub dom na Costa del Sol, które zgodnie z prawem dziedziczy jego syn.

W takiej sytuacji spadkobierca może przeprowadzić postępowanie spadkowe w Polsce i uzyskać Europejskie Poświadczenie Spadkowe. Dokument ten umożliwia następnie wpisanie nieruchomości na nazwisko spadkobiercy w hiszpańskim rejestrze nieruchomości (Registro de la Propiedad).

Poświadczenie można uzyskać:

• u notariusza w Polsce,
• w ramach postępowania sądowego.

Aby dokument mógł zostać wykorzystany w Hiszpanii, zazwyczaj konieczne jest:

• opatrzenie go klauzulą Apostille – zgodnie z Konwencją Haską,
• wykonanie tłumaczenia przysięgłego na język hiszpański.

Spadek w Hiszpanii: jakie dokumenty są potrzebne?

Podczas wpisywania nieruchomości na nazwisko spadkobiercy w hiszpańskim rejestrze, konieczne będzie przedstawienie również dodatkowych dokumentów, takich jak:

• numer identyfikacyjny N.I.E. spadkobiercy,
• akt zgonu właściciela nieruchomości,
• dokumenty potwierdzające tytuł do spadku (np. Europejskie Poświadczenie Spadkowe),
• potwierdzenie zapłaty podatku od spadku w Hiszpanii (Impuesto sobre Sucesiones).

Ile wynosi podatek od spadku w Andaluzji?

Najbliższa rodzina (dzieci, małżonek, rodzice)

Dla najbliższych spadkobierców obowiązuje bardzo korzystny system:

• do 1 000 000 euro na spadkobiercę – podatek wynosi 0 euro,
• powyżej tej kwoty stosowana jest 99% ulga podatkowa.

W praktyce oznacza to, że większość spadków w Andaluzji nie jest opodatkowana lub podatek jest symboliczny. W Hiszpanii można stosować różne parametry do ustalenia wartości nieruchomości na potrzeby postępowania spadkowego. Można to zrobić na podstawie wartości referencyjnej z katastru lub wartości rynkowej z dnia śmierci spadkodawcy.

Wybór jednej lub drugiej opcji jest bardzo ważny z kilku powodów. W praktyce obie wartości (katastralna i rynkowa) mogą się znacznie różnić. Z jednej strony wydaje się oczywiste, że lepiej jest zastosować niższą wartość, aby zapłacić niższy podatek od spadków. Jednak w rzeczywistości ważniejsze jest to, co spadkobierca zamierza zrobić z daną nieruchomością po zostaniu jej właścicielem.

Jeśli zamierza sprzedać nieruchomość po jej odziedziczeniu, korzystne jest zapłacenie wyższego podatku spadkowego i przyjęcie za podstawę wyższej wartości (aby uniknąć zapłacenia wyższego podatku dochodowego przy sprzedaży), a jeśli zamierza zachować własność nieruchomości, korzystne jest zastosowanie niższej wartości.

Ważne jest, aby przed rozpoczęciem procedury spadkowej zasięgnąć konsultacji z kancelarią prawną. Załóżmy, że spadkobierca wybiera wartość referencyjną z katastru, która wynosi 3 miliony euro. W takim przypadku w Andaluzji zastosowanie miałoby:

3 000 000 euro – 1 000 000 (zwolniona kwota – ulga podatkowa) = 2 000 000 euro.

Podatek spadkowy w pierwszym stopniu – zgodnie z progresywną stawką państwową – wyniósłby około 550 000 euro. Do tej kwoty należy zastosować obowiązującą w Andaluzji ulgę w wysokości 99%, co daje w rezultacie około 5 500 euro.

Dodatkowo trzeba też zapłacić podatek od wzrostu wartości nieruchomości (Impuesto de Plusvalia) jednak do jego obliczenia potrzebne są konkretne dane z danej gminy, w której znajduje się nieruchomość.

Testament a nieruchomości w Hiszpanii – podsumowanie

Posiadanie nieruchomości w Hiszpanii przez obywatela innego państwa UE nie oznacza automatycznie konieczności sporządzenia testamentu u hiszpańskiego notariusza.

Dzięki przepisom unijnym i instytucji Europejskiego Poświadczenia Spadkowego, możliwe jest przeprowadzenie procedury dziedziczenia również w oparciu o postępowanie spadkowe, przeprowadzone w kraju ostatniego stałego miejsca zamieszkania zmarłego.